Eebbe uma samayn nolosha in la iska sii noolaado oo kaliya, balse wuxuu u sameeyay in la hiigsado, la dhadhamiyo, oo raad fiican la reebo.
Nasiib-darro, rag badan ayaa maanta socda, neefsanaya, oo cunto cunaya, balse marka loo fiiriso nuxurka nolosha—dhinac ruuxiyad, maskax, iyo dareen—waxaa la odhan karaa waa “kuwo dhintay” ama noloshu ka dhacay.
Waxay ku jiraan xaalad aan rasmi ahayn oo ah inay adduunka uun marayaan balse aanay ka dhex muuqan.
Waxaa jira afar calaamadood oo waaweyn oo marka uu nin leeyahay muujinaya inuu lumiyay macnihiisii raggadnimo iyo kii nololeed labada
Calaamadda koowaad waxay tahay maralka uu ninku waayo ujeedo uu subaxdii u soo kaco.
Nin aan lahayn bartilmaameed uu tiigsanayo ama riyo uu raadinaayo wuxuu la mid yahay markab badweyn dhex socda oo aan lahayn meel uu u socdo.
Dadka nolosha firfircoon ku jira waxay leeyihiin wax kiciya subaxdii, ha noqoto mid diini ah, mid adduunyo, ama mid nolosha ah.
Laakiin marka uu ninku bilaabo inuu maalintiisa ku qaato bilaa hadaf, isagoo kaliya sugaya inta ay saacaddu dhamaanayso, wuxuu bilaabay inuu si tartiib-tartiib ah u dhinto.
Nolosha aan hadafka lahayn waxay keentaa in maskaxdu fariisato, hammiguna dhinto.
Calaamadda labaad oo aad u halis badan waa baqdinta ama ka cararida mas’uuliyadda.
Raggadnimada nuxurkeeda ugu weyni wuxuu ku jiraa garab-qabadka, u taagnanta reerka, iyo qaadista culeyska bulshada.
Marka uu ninku noqdo mid mar walba marmarsiinyo raadiya, ee ka carara inuu qaado mas’uuliyadda shaqadiisa, qoyskiisa, ama go’aamadiisa gaarka ah, wuxuu noqonayaa nin curdun ah oo aan korin.
Mas’uuliyad darradu waxay gubtaa kalsoonidii uu ninku ku qabay ixtiraamka uu ku leeyahay bulshada dhexdeeda iyo naftiisa, iyadoo kaa dhigaysa nin aan la isku halayn karin oo ku jira xaalad fashil ah.
Calaamadda saddexaad waa nafta oo hal meel joogto dhinaca korriinka iyo horumarka.
Waxay ka dhalataa marka uu ninku yiraahdo “anigu intan uun baan ahay” oo uu diido inuu wax cusub barto, ama jirkiisa, maskaxdiisa, iyo caafimaadkiisa uu dayaco.
Ninka joojiyo akhriska, barashada xirfado cusub, samaynta jimicsiga, ama daryeelka naftiisa, wuxuu galay godkii u sababi lahaa dib-u-dhac.
Maskaxda aan wax cusub la siin waxay bilowdaa in ku daxalaysato fikirro xadidan oo negative ah.
Marka uu ninku ka tago korriinka naftiisa, wuxuu dhiibay dhammaan fursadihii uu ku noqon lahaa nin heer sare ah oo qiimo leh
Calaamadda afaraad oo ugu dambeysa xaaladahan waa helitaanka raaxada beeniga ah ama balwadaha dhalanteedka ah.
Maanta dunidu waxa ka buuxa waxyaabo badan oo dadka siiya qanaaco gaaban sida baraha bulshada oo saacado lagu dhumiyo, ciyaaraha gameska ee xadka dhaafka ab, ama isticmaalka maaddooyinka wax dumoya.
Marka uu ninku beddelo shaqadii adkayd iyo dadaalkii dhabta ahaa ee guusha lagu gaari lahaa oo uu raadiyo raaxeysi sahal ah oo degdeg ah, wuxuu burburiyaa hab-dhiska niyaddiisa iyo rabitaankiisa dhabta ah.
Xaaladdan waxay ninka u muujisaa dhalanteed ah inuu wax qabsaday isagoo halkiisii uun fadhiya.
Afartan dabeecadood marka ay ninka iskugu tagaan, waxay gebi ahaanba buburiyaan ama dhinta dareenkiisii raganimo iyo kalsoonidiisa.
Wuxuu noqonayaa qof socda balse gudaha ka dhintay—kaas oo aan lahayn hiigsi, aan lahayn kalsooni, oo aan taageero u noqon karin dadka kale.
Waa sababta loogu tilmaamo in ninka noocan ahi nin dhintay dhinaca ruyxda iyo maskaxda labadaba, iyada oo jirkiisu uun uu nool yahay.
Si taa loo beddelo, waxaa lagama maarmaan ah in ninku goaansado halka uu wax ka qabanaayo oo uu si degdeg ah u bilaabo hab-dhaqan cusub.
Si kastaba ha ahaatee, wada-hadalku halkaas ku koobnaan maayo, sababtoo ah mar walba waxaa jira waddo dib loo soo kabsan karo oo nolosha cusub lagu abuuri karo.
Ka badbaadida dabinadan waxay u baahan tahay in laga bilaabo tillaabooyin yaryar balse joogto ah oo dib loogu dhiso awoodda gudaha iyo kalsoonida nafta.
Ninku marka uu garto inuu ku jiro xaalad fashil ah, fursad ayaa u taallaa uu kaga baxo, isagoo dib u qaabaynta noloshiisa sidoo kalana bixinaya dadaal dhab ah.
Wadada u Laabadasha Nolosha iyo Raggadnimada
Ka bixitaanka xaaladdan “dhimashada dhalanteedka ah” waxay ku bilaabataa hal go’aan: in dib loo nooleeyo dareenka iyo hammiga.
Ninku waa inuu marka hore la fariisto naftiisa, oo uu qorto ugu dambayn hal hadaf oo uu rabo inuu gaaro sannadkan.
Waxaa muhiim ah inuu bilaabo jimicsi jirkiisa noolaynaya, maskaxdiisana uu ka buuxiyo aqoon cusub akhriyo ama dhagaysto ama daawado iyo waxyaabo dhiirigelinaya.
Mas’uuliyadaha waa inuu mid-mid u qaado—hadday ahaan lahayd mid shakhsi, mid reer, ama mid shaqo—sababtoo ah mas’uuliyadu waa ta dhista adkaysiga ninka.
Marka uu ninku ka baxo aagga raaxada beeniga ah comfort zone, oo uu wajaho caqabadaha dhabta ah ee nolosha, wuxuu dib u helayaa noloshiisii dhabta ahayd, isagoo ka mid noqonaya ragga nool ee raadka fiican ku reeba adduunka.
Dr Waahin Sabriye
Whatsapp Number +252615963796
