Digniin: Haddii aad isku aragto calaamaddan, kelyahaaga ayaa khatar ku jira.
Waa muhiim in fiiro gaar ah loo yeesho caafimaadka kelyaha, sababtoo ah inta badan kelyuhu ma muujiyaan calaamado xooggan ilaa ay si xun u dhaawacmaan.
Haddii aad aragto calaamadahan soo socda, waxay calaamad u noqon karaan in kelyahaagu ay dhibtoonayaan:
1. Isbeddelka Kaadida
Kelyuhu waxay mas’uul ka yihiin soo saarista kaadida, markaa isbeddel kasta oo ku yimaada waa digniin:
Xumbada badan: Haddii kaadidaadu ay xumbo badan leedahay, waxay muujin kartaa in borotiin (protein) uu ka dhex baxyayo.
Midabka: Kaadida oo noqota madow, casaan, ama dhiig leh.
Inta jeer: Inaad habeenkii dhowr jeer u kacdo kaadi ama aad dareento in kaadidii kaa yaraatay.
2. Bararka Jirka (Oedema)
Markay kelyuhu fashilmaan inay iska saaraan biyaha iyo cusbada xad-dhaafka ah, dareeraha ayaa ku urura jidhka. Waxaad isku arki kartaa:
A. Barar ka muuqda canqowyada iyo cagaha.
B. Barar agagaarka indaha ah, gaar ahaan subaxdii.
3. Daal iyo Tabar-darro
Kelyuhu waxay soo saaraan hormoon la yiraahdo Erythropoietin, kaasoo jidhka ka caawiya samaynta unugyada cas-cas ee dhiigga. Haddii kelyuhu shaqayn waayaan:
A. Waxaa kugu dhacaya dhiig-yari (Anemia).
B. Waxaad dareemaysaa daal joogto ah iyo neef tuur.
4. Cuncun iyo Maqaarka oo Isbeddela
Marka sunta (toxins) ay ku ururto dhiigga sababtoo ah kelyaha oo aan sifaynayn, waxay keentaa cuncun daran oo maqaarka ah iyo mararka qaar maqaarka oo madoobaada ama qallala.
5. Rabitaanka Cuntada oo Yaraada iyo Lalabo
Sunta ku ururta dhiigga (Uremia) waxay keentaa in qofku uu cuntada neefsado, lallabo dareemo, ama uu matago, taasoo keenta miisaan dhimis degdeg ah.
